Yeni Sölöz Beldesi

Köyün kuruluşu büyük ihtimalle XIX. yüzyılın başlarıdır. Ermeniler tarafından kurulmuş olmasına rağmen, E.H AYVERDİ 1822 yılında meydana gelen Mara isyanı sırasında getirilen rumlar tarafından kurulduğunu söylemektedir. Ancak daha önceki kayıtlarda bir Sölöz adı geçmektedir. O yıllara ait kayıtlara göre XIX. yüzyıla kadar Samanlı Dağları’nda gezen kalabalık bir  Ermeni göçerleri bulunmaktaydı. Bu Ermeni göçerleri XVII. yüzyıldaki Celali olayları sırasında kaçan Ermeniler idi. Olasılıkla bu  göçenlerin toplu  yerleşimi ile kurulmuş olabilir. Yine o yıllardaki kayıtlara göre bu köyde hiç Türk yoktur. Yerli Sölöz köyünün  üzerindeki bir yaylada kurulan köy, İznik Gölü’nün güney yakasında Gemiç dağlarının yükseltileri içinde, ipek yolu üzerindedir. Diğer Sölöz köyünden ayırmak için, Gayrimüslim sölöz olarak adlandırılmıştır. Köye yukarıdan bakıldığında, bir haç planı biçiminde kurulduğu açıkça görülür. Bugün dahi Belde’nin, Doğu-Batı  yönünde haç biçiminde uzandığı gözlenebilir. 1924 yılında Vilayet’çe ismi “TACEDDİN” olarak değiştirilmişsede halk tarafından benimsenmediği için ismi tekrar değiştirilmiş, diğer sölöz’den ayırmak için de “Yeni Sölöz“denilmiştir.

Kurtuluş savaşı sonrasında Ermeniler köyü terk edince, 1924 yılında Yunanistan’ın Drama Kazasının “PEPELEŞ” köyünden gelen Pomak ve Vodina’nın “LİPOR” köyünden göçmenler yerleştirilmiştir.

1895-1908 yıllığına göre, köyde tümü ermeni olan  731 hanede 2.956 kişi yaşamaktaydı. 1920 öncesinde birçok yağhane ve ipek fabrikası olan zengin bir köydü. 1927 yılında 1.219 kişi yaşayan köyde, başta BURSA olmak üzere çeşitli kent ve kasabalara göç vermiştir. 1954 yılında Belediye teşkilatı kurulan belde Orhangazi’nin Yeniköy belde’sinden sonra ikinci belde’si olmuştur.

1990 yılında 2.014, 1997 yılında 1909 kişi yaşayan belde halen Yeni Sölöz olarak ismini sürdürmektedir. Belde’nin nüfusu azalmasına karşın, Belediye teşkilatı görevini sürdürmektedir.

Ermeniler döneminde köyde bulunan iki kilise bugün yoktur. Ancak o dönemde köyün ortasında bulunan büyük Kilise, daha sonraki dönemlerde uzun yıllar Cami olarak kullanılmştır. Ermenilerden kalma çoğu iki katlı çok güzel eski yapılar vardır.

Yeni Sölöz Belediye Başkanlığı Erişim :

Belediye Başkanı

Güngör ÖZHAN

Tel : 0 224 582 27 25

Faks: 0 224 582 27 22

Muhtarlar

İbrahim UZEL

Cep : 0 536 768 86 34

Zafer DİKMEN

Cep : 0 538 492 71 05